2 januari 2016



Outlook ICT-recht 2016                                  
Autonome wetgeving neemt versneld toe
Amsterdam — Geen platte wereld, geen global village en geen wereldwijde public cloud. Soevereine staten normeren hun informatiemaatschappij nadrukkelijk op basis van nationale wetgeving. Russisch recht verplicht tot dataopslag op Russisch grondgebied, het Verenigd Koninkrijk overweegt encryptie te verbieden en de Duitse rechter merkt Google's cloud e-maildienst Gmail aan als telecommunicatiedienst. De Europese Commissie blijft echter volop inzetten op een digital single market bestaande uit 28 landen. Ondertussen wordt de informatiemaatschappij legislatief ingeklemd tussen handelsbelangen en de bestrijding van terrorisme en misdaad. Wie richt zich op digitaal vertrouwen?
Dat blijkt uit onze jaarlijkse trendanalyse Outlook ICT Recht. Innovatie in relatie tot ICT klinkt nog altijd onvervalst luid. Alles anders en bijvoorkeur graag ontwrichtend. Big data, cloud computing, the Internet of Things, Smart Cities en wat dies meer zij. Start-ups vormen de vernieuwende belofte voor morgen. Maar tenminste de nieuwheid van de rappe en parallelle maatschappelijke verandering door ICT is er af. 
Wie de retoriek van parlementen en regeringen over de informatiemaatschappij terzijde schuift, ziet wetgevers vooral met economische belangen in de weer. Bilateraal of multinationaal. Tussen landen of regio's. Van Safe Harbour tot de normering van de CO2-uitstoot voor dieselmotoren. Niet innovatie maar handel vormt de heilige graag. Daarnaast gaat het om nationale veiligheid, in de vorm van verregaande bevoegdheden voor politie en justitie; zelfs grensoverschrijdend 'terug-hacken'. 
De autonome wetgever maakt telkens eigen regels, maar vergeet daarbij vaak het element vertrouwen, dat onlosmakelijk is verbonden met de kernwaarden van een moderne samenleving: vrijheid, democratie en rechtsstaat. Dat geldt eens te meer ten aanzien van de onzichtbare digitale technologie die plaats- en tijdonafhankelijk handelen in soorten en maten mogelijk maakt en die inmiddels vrijwel onlosmakelijk met ons leven is verweven.